Artikelen

Mediation biedt vaak uitkomst bij een conflict

Wanneer u in een conflict terecht komt probeert u het natuurlijk eerst op te lossen door samen te communiceren. Maar soms komen partijen er samen niet (meer) uit, soms loopt een conflict gewoonweg te hoog op. In dat geval biedt mediation vaak de uitkomst. En kan men zo arbitrage of rechtspraak voorkomen.

In een drieluik van artikelen nemen we u mee in de wereld van conflicten. We hebben u in het eerste deel uitgelegd wanneer er sprake is van een conflict. In dit tweede deel gaan we verder in op de mogelijkheden van bemiddeling, en dan met name bemiddeling via mediation.

De escalatieladder

We blikken nog even terug op de escalatieladder van Fridrich Glasl (1941) waarin de fasen van een conflict helder uiteengezet zijn:

Mediation

klik op de afbeelding voor een vergroting

Fasen van conflictbemiddeling

In de eerste 3 fasen van een conflict kan bemiddeling door onpartijdige vrienden, familie of collega’s nog helpen. Het conflict is nog niet zo hoog opgelopen en partijen zijn vaak nog in gesprek met elkaar. Hoewel dit laatste steeds moeilijker lijkt te worden.

Helpt bemiddeling door onpartijdige vrienden, familie of collega’s niet meer? Dan kan mediation vaak dé oplossing zijn. In dit artikel richten we ons dan ook op deze vorm van conflictbemiddeling.

In enkele gevallen blijkt het dat een conflict niet meer kan worden opgelost met behulp van mediation. Partijen staan lijnrecht tegenover elkaar en er lijkt geen weg meer terug te zijn. Er heerst verbittering en verharding en partijen zijn uit op totale vernietiging van de ander. In dat geval kan arbitrage of rechtspraak niet meer vermeden worden.

Mediation

Wanneer het conflict te hoog oploopt en praten of bemiddeling door onpartijdige vrienden, familie of collega’s niet meer helpt kan mediation in veel gevallen de uitkomst betekenen. Wellicht kent u de term vanuit de wereld van echtscheidingen, maar ook bij arbeidsconflicten kan mediation vaak een oplossing bieden.

Wat is mediation?

Mediation is een vorm van conflictbemiddeling door een onpartijdige en onafhankelijk derde. Deze derde wordt de ‘mediator’ genoemd en is gespecialiseerd in het bemiddelen bij conflicten. Verreweg de meeste conflicten kennen oplossingen waar beide partijen zich in kunnen vinden. Maar vaak zien de partijen zelf die oplossingen niet meer. Een mediator neemt geen eigen standpunt in, maar helpt de partijen om een eigen oplossing te vinden. Hierdoor hebben partijen de oplossing ‘in eigen hand’ en wordt hun relatie niet onnodig verder beschadigd.

Mediation

Vrijwillig en vertrouwelijk

Twee belangrijke uitgangspunten bij mediation zijn vrijwilligheid en vertrouwelijkheid.

Partijen die zich in een conflict bevinden kunnen niet worden gedwongen mee te werken aan mediation. Dit moet op vrijwillige basis zijn. En ook moeten de partijen zich verplichten tot geheimhouding: hetgeen dat besproken wordt tijdens mediation moet vertrouwelijk blijven. Dit en meer schrijft het NMI Mediation Regelement voor. Voorafgaand aan een mediationproces moeten partijen en mediator dan ook een mediationovereenkomst afsluiten. Hierin wordt nadrukkelijk vastgelegd dat de partijen bereid zijn om naar elkaar te luisteren en samen naar een oplossing te zoeken. Ook beschrijft de overeenkomst bijvoorbeeld de werkwijze, aansprakelijkheid, verslaglegging en ga zo maar door. Op mediators is tevens een klachtrechtregeling en tuchtrecht van toepassing, waardoor de kwaliteit van mediation wordt bewaakt.

In het beginsel zullen partijen ieder de helft van de kosten van mediation dragen. Bij een arbeidsconflict kan het ook zo zijn dat de werkgever de kosten draagt. Dit betekent echter niet dat deze ook inhoudelijk wordt geïnformeerd over hetgeen zich afspeelt tijdens mediation. De werkgever zal dan alleen de uiteindelijke afspraken tussen partijen en mediator vernemen.

Voordelen van mediation
  • Mediation kan in veel gevallen zorgen voor een snelle en effectieve oplossing van het conflict;
  • Relatief gezien is mediation niet duur omdat een snelle oplossing ook kostenbesparend werkt;
  • Er ontstaat een zogenaamde win-winsituatie voor beide partijen, omdat de betrokkenen immers zelf tot de besluiten komen, en (verdere) escalatie wordt voorkomen;
  • Het conflict wordt niet aan de grote klok gehangen, maar speelt zich af binnen vier muren;
  • In tegenstelling tot een rechtsgang of arbitrage, komt bij mediation de relatie tussen de betrokkenen minder onder druk te staan en soms wordt deze dankzij mediation zelfs verbeterd.

Mocht mediation toch niet de uitkomst bieden en kan rechtsgang of arbitrage niet meer vermeden worden, dan is er natuurlijk wel tijdsverlies opgetreden. Ook kunnen er dan geen concessies meer gedaan worden.

Het proces

Na het opstellen en ondertekenen van de mediationovereenkomst start het mediationproces pas echt. De mediator stimuleert betrokken partijen tot overleg, waarbij de partijen zich beide actief opstellen. Hierbij staan de belangen van partijen centraal en niet de formele standpunten. Bij mediation zijn vele creatieve oplossingen mogelijk, meer dan in een juridische procedure. De mediator zal geen uitkomst opleggen aan partijen, maar begeleidt hen juist bij het zelf vinden van een oplossing. Wanneer dit gelukt is wordt de uitkomst vastgelegd in een oplossings- of vaststellingsovereenkomst en eindigt de mediation.

Wanneer is mediation (nog) geschikt?

Wanneer betrokkenen in een conflict zich er bewust van zijn dat ze elkaar nodig hebben en dat escalatie de schade alleen maar zal vergroten, dan is mediation uitermate geschikt. Men wil graag samen tot een oplossing komen, maar zonder bemiddeling van een deskundige lukt dit gewoonweg niet (meer). Om wat voor een conflict het gaat is eigenlijk niet van belang.

Mediation is dus zinvol als:
  • De betrokkenen de wil en bereidheid hebben om samen tot een oplossing van het conflict te komen, men wil er samen uitkomen;
  • De betrokkenen bevoegd zijn een (mediation-/oplossings)overeenkomst aan te gaan.

 

Over twee weken zullen we het laatste artikel van dit drieluik publiceren. We gaan dan verder in op de werkwijze bij mediation en het te volgen stappenplan. Hou onze website dus goed in de gaten. Wilt u het niet missen? Volg ons dan op Facebook of LinkedIn.

Bevindt u zich in een conflictsituatie of dreigt u hierin terecht te komen? Neem dan gerust eens contact met ons op om samen te kijken hoe wij u kunnen helpen:
Neem contact op

Gerelateerde artikelen

ConflictWerkveld kerndeskundigenTraining Open communicatieMediationHoe werkt mediation.

.

.

.

.

.

.

.

.

.